Αρχαιολογική διάλεξη με τίτλο “Οδοιπορικό στην χώρα των Αθαμάνων…” την ερχόμενη Πέμπτη στη Λάρισα

Ο Σύλλογος Αργιθεατών Λάρισας και ο Σύλλογος Φίλων Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας διοργανώνουν την Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026 και ώρα 21.00, με ελεύθερη είσοδο, στον κήπο του Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας, αρχαιολογική διάλεξη με θέμα «Οδοιπορικό στην χώρα των Αθαμάνων. Χρυσά, αργυρά και άλλα μεταλλικά κοσμήματα και αντικείμενα από την περιοχή της Αργιθέας» και ομιλητή τον κ. Λεωνίδα Π. Χατζηαγγελάκη, Αρχαιολόγο, Επί Τιμή Έφορο Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟ και Πρόεδρο του Συλλόγου Φίλων Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας.

Η περιοχή της Αργιθέας αποτελούσε στην αρχαιότητα τμήμα της χώρας των Αθαμάνων. Πρόκειται τη νότια Πίνδο και για τη ΒΑ περιοχή των Αγράφων, που περιλάμβανε το ΝΑ τμήμα της Ηπείρου και το δυτικό ορεινό τμήμα της Θεσσαλίας. Η επικοινωνία από την Ήπειρο στη Θεσσαλία γίνονταν από διαβάσεις, από τις οποίες η βορειότερη διέσχιζε την οροσειρά του Λάκμου (Περιστέρι) ανάμεσα στους Καλαρρύτες και το Χαλίκι και από εκεί στην κοιλάδα του Πηνειού περνώντας από το Μαλακάσι και την Καστανιά. Μια άλλη διάβαση, ενδιάμεσα, άφηνε τα Αθαμανικά όρη (τα Τζουμέρκα) πάνω από τα Θεοδώριανα, διέσχιζε τον Αχελώο στην περιοχή της Μεσοχώρας και ακολουθώντας ανατολική πορεία μέσω Παλαιοκαρυάς, κατέληγε στην Πόρτα Παναγιά (Πύλη). Η νοτιότερη ανέβαινε στο Βουλγαρέλι (Δροσοπηγή) και, διασχίζοντας τον Αχελώο στη γέφυρα Κοράκου (στη Συκιά), ακολουθούσε ανατολική πορεία προς την Αργιθέα, στη συνέχεια προς το οροπέδιο της Νεβρόπολης και από εκεί στους Γόμφους (στο Μουζάκι). Παρά τη φαινομενική απομόνωση της περιοχής της Αθαμανίας και της Αργιθέας, το αδιαπέραστο του φυσικού αναγλύφου αποτέλεσε διαχρονικό πέρασμα ανθρώπων και ιδεών.

Ανασκαφικές έρευνες έχουν διεξαχθεί σε διάφορες θέσεις της περιοχής, όπως στη Μεσοχώρα, Δροσάτο, Πετρωτό, Καρυά, Θερινό, Αργιθέα, κ.α. Στη θέση «Ελληνικά» της Αργιθέας, όπου η αρχαία πόλη, έχει αποκαλυφθεί σημαντικό τμήμα του ανατολικού νεκροταφείου της. Κιβωτιόσχημοι τάφοι, κατασκευασμένοι στη χαλικώδη επίχωση ή στον λαξευμένο βράχο, εκτείνονται σε επάλληλα στρώματα και σε πυκνή σχετική διάταξη. Τα κτερίσματα των τάφων της Αργιθέας καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων, όπως αγγεία, όπλα, κοσμήματα, νομίσματα. Το νεκροταφείο χρησιμοποιήθηκε από τον 4ο έως τον 1ο αιώνα π. Χ.

Η ανάπτυξη συνδέεται με την παρουσία των βασιλέων της Αθαμανίας Θεοδώρου και Αμυνάνδρου κυρίως με τον δεύτερο – στο τέλος του 3ου π.Χ. αι. και στο πρώτο τέταρτο του 2ου αι. π.Χ. Τα πολύτιμα αντικείμενα των τάφων της Αργιθέας, από χρυσό, άργυρο και άλλα μέταλλα, ταφικά κυρίως ευρήματα, είναι αρκετά εντυπωσιακά, συνεκτιμούμενα με το σύνολο των αντικειμένων των τάφων και με τη θέση της αρχαίας πόλης μέσα στα απόκρημνα βουνά και τις βαθιές χαράδρες της Αθαμανίας. Τα κοσμήματα είναι φορείς μηνυμάτων και συμβόλων και έχουν τον ίδιο παρονομαστή, δηλαδή τον άνθρωπο.

Ο Λεωνίδας Π. Χατζηαγγελάκης υπηρέτησε ως αναπληρωτής καθηγητής στο Λύκειο Βελεστίνου, κατόπιν στην ΙΓ΄ ΕΠΚΑ και από τα τέλη 2003 διετέλεσε Διευθυντής στην ΛΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων (δυτικής Θεσσαλίας). Κατά τη διάρκεια της θητείας του διεξήγαγε ανασκαφικές έρευνες σε πολλές θέσεις, όπως ενδεικτικά στην Μητρόπολη, Συκεώνα, Πρόδρομο, Πύργο Κιερίου, Γόμφους, Αργιθέα, Τρίκκη, Πέλιννα, στα πλαίσια μεγάλων έργων στις Ε. Ο. Καρδίτσας – Λάρισας, Τρικάλων – Λάρισας, στον Ε – 65, κ. α.

Εκπόνησε μελέτες και εκτέλεσε έργα για την ανάδειξη μνημείων και αρχαιολογικών χώρων, όπως στην Ακρόπολη Κιερίου, Συκεώνα, αρχαία Μητρόπολη στον αρχαϊκό ναό του Απόλλωνα, στο τείχος της αρχαίας Πέλιννας, κ.α. Υλοποίησε το έργο και λειτούργησε, τον Μάϊο του 2010, την Έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Καρδίτσας. Ιδιαίτερη μέριμνα έδωσε στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και πολιτιστικών εκδηλώσεων προβολής των αρχαιολογικών χώρων της περιοχής, εκδηλώσεις του ΥΠΠΟ για την «Πανσέληνο», το «Περιβάλλον & Πολιτισμό», τη «Διεθνή Ημέρα Μουσείων», κ.α. Διατύπωσε προτάσεις στο ΕΣΠΑ για τη δημιουργία δικτύου επισκέψιμων αρχαιολογικών χώρων στη Θεσσαλία, για την ανάγκη προστασίας, ανάδειξης και ουσιαστικής ενίσχυσης της τουριστικής και οικονομικής θέσης της περιοχής. Έδωσε μεγάλη σημασία στον έλεγχο της αρχαιοκαπηλίας για την προστασία των αρχαιοτήτων.

Δημοσιεύει άρθρα, μελέτες και ενημερωτικά κείμενα για τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία της Θεσσαλίας στον Τύπο και γενικότερα στα ΜΜΕ. Υπήρξε εισηγητής σε Επιμορφωτικά Προγράμματα και Σεμινάρια. Δραστηριοποιείται στον χώρο της Θεσσαλίας και ευρύτερα για την προβολή της Πολιτιστικής Μας Κληρονομιάς διαχρονικά, με Εκθέσεις Φωτογραφίας (Αθήνα, Λάρισα, Θεσ-νίκη, Βόλο, Τρίκαλα, Ραψάνη, κ.α.), ομιλίες, διαλέξεις, περιηγήσεις.

Ο ίδιος έχει συμμετάσχει σε Διεθνή, Πανελλήνια και Τοπικά Συνέδρια ως μέλος οργανωτικών επιτροπών, ως σύνεδρος και ως ομιλητής. Συνεργάζεται με το Παν-μιο Θεσσαλίας, την Αμφυκτιονία των Θεσσαλών Καραγκούνηδων, τους Συλλόγους Αργιθεατών, τον «ΦΙΛΟΣ» Τρικάλων, κ. ά. Διετέλεσε Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ, 1984 – 1987), Τακτικό Μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου του ΥΠΠΟ στην Αθήνα, του Τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Θεσσαλίας και του Τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Κεντρικής – Δυτικής Μακεδονίας. Έχει διατελέσει Αναπληρωματικό Μέλος του Β΄ Πενταμελούς Υπηρεσιακού Συμβουλίου και των Ειδικών Επιτροπών αξιολόγησης του Υπουργείου Πολιτισμού, μέλος του Δ. Σ. του Μορφωτικού Ιδρύματος της Ένωσης Συντακτών Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας & Εύβοιας.

Μοιράσου το άρθρο