Σαράντα χρόνια δημοσιογραφικής έρευνας, εκατοντάδες συναντήσεις με πρόσωπα που βρέθηκαν στο επίκεντρο της επικαιρότητας, υποθέσεις που συγκλόνισαν την ελληνική κοινωνία, προσωπικές μνήμες και ιστορίες που παρέμειναν για δεκαετίες κρυμμένες στα σημειωματάριά του. Ο γνωστός ερευνητής δημοσιογράφος Τάσος Τέλλογλου έρχεται αύριο, Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, στη Λάρισα, για να παρουσιάσει το νέο του βιβλίο «Πατριδογνωσία – Ιστορίες ενός εμμονικού», σε μια εκδήλωση που αναμένεται να παρουσιάσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσους παρακολουθούν τη δημοσιογραφία, την πολιτική και τη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στις 7 το απόγευμα, στη Λογοτεχνική Γωνία (Γαληνού και Φαρμακίδου), σε συνεργασία με την Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων και το βιβλιοπωλείο ΚΑΛΤΣΑΣ. Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο δημοσιογράφος Ανδρέας Γιουρμετάκης και ο γεωπόνος Δημήτρης Σοφολόγης, ενώ ο ίδιος ο συγγραφέας θα συνομιλήσει με το κοινό και θα υπογράψει αντίτυπα.
Από τη δολοφονία του παππού του μέχρι τον Κοσκωτά και τις μεγάλες υποθέσεις της Μεταπολίτευσης
Η «Πατριδογνωσία» αποτελεί μια ιδιαίτερη καταγραφή της σύγχρονης Ελλάδας, ιδωμένη μέσα από τα μάτια ενός δημοσιογράφου που βρέθηκε επί δεκαετίες κοντά σε κρίσιμα γεγονότα, ερεύνησε σκοτεινές υποθέσεις και γνώρισε ανθρώπους που πρωταγωνίστησαν στα παρασκήνια της δημόσιας ζωής.
Η αφήγηση ξεκινά από την προσωπική και οικογενειακή ιστορία του Τέλλογλου, με ιδιαίτερη αναφορά στη δολοφονία του παππού του από την ΟΠΛΑ, μια υπόθεση που τον απασχόλησε βαθιά και τον οδήγησε σε μια ιδιότυπη αναζήτηση του παρελθόντος της οικογένειάς του. Ακολουθούν ιστορίες από την Κατοχή, τη Μεταπολίτευση, την πολιτική στράτευση της δεκαετίας του 1980, τη σύλληψη του Γιώργου Κοσκωτά και τις μεγάλες οικονομικές και πολιτικές υποθέσεις που απασχόλησαν τη χώρα.
Στις σελίδες του βιβλίου βρίσκουν επίσης θέση η περίοδος της οικονομικής κρίσης, η πανδημία, τα εργολαβικά συμφέροντα, η αυθαιρεσία και ιστορίες ανθρώπων που συνάντησε στη μακρά επαγγελματική διαδρομή του. Ο Τέλλογλου επιστρέφει σε περιστατικά που κάλυψε δημοσιογραφικά, φωτίζοντας όσα συνέβαιναν πίσω από τις κάμερες, τις επίσημες ανακοινώσεις και τα δημοσιευμένα ρεπορτάζ.
«Στη δουλειά μας συχνά υποδυόμαστε τις βεβαιότητές μας»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο πρόλογος του βιβλίου, ο οποίος γράφτηκε τον Μάρτιο του 2026 στο Παλαιό Φάληρο. Εκεί ο Τάσος Τέλλογλου προχωρά σε μια ασυνήθιστα προσωπική αποτίμηση της δημοσιογραφικής του διαδρομής και μιλά με αξιοσημείωτη ειλικρίνεια για τα όρια της έρευνας, τις βεβαιότητες των δημοσιογράφων και τις αλήθειες που ενδέχεται να παραμένουν ανεξιχνίαστες.
«Έπειτα από σαράντα χρόνια σε αυτή τη δουλειά πρέπει, για να διατηρήσω ένα μέρος της διανοητικής μου ακεραιότητας, να ομολογήσω: σκοπός της ιστορίας μιας μέρας συχνά δεν υπάρχει και, αν υπήρχε, δεν θα τον ξέραμε», γράφει χαρακτηριστικά. Σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του προλόγου, ο δημοσιογράφος αναγνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ακόμη και η πιο επίμονη έρευνα. «Ομολογώ ότι στη δική μας δουλειά συχνά υποδυόμαστε τις βεβαιότητές μας», σημειώνει, εξηγώντας πως υπάρχουν ερωτήματα για τα οποία ακόμη και η συστηματικότερη δημοσιογραφική αναζήτηση ενδέχεται να μην προσφέρει οριστικές απαντήσεις.
Ο ίδιος επιμένει στην ανάγκη ο δημοσιογράφος να διατηρεί την αμφιβολία του και να είναι διαρκώς έτοιμος να αναθεωρήσει τα συμπεράσματά του όταν εμφανίζονται νέα στοιχεία. Ενδεικτική είναι και η αναφορά του στον ρόλο της ερευνητικής δημοσιογραφίας. «Δεν είμαστε όμως εισαγγελείς. Ούτε στρέφουμε τη δουλειά μας εναντίον συγκεκριμένων προσώπων, δεν κυνηγάμε ανθρώπους. Δεν γινόμαστε χυδαίοι ούτε για έναν ευγενικό σκοπό».
Οι πηγές που γνώριζε επί 30 χρόνια και η υπόθεση Predator που έμεινε εκτός βιβλίου
Μία από τις πιο αποκαλυπτικές πτυχές της «Πατριδογνωσίας» αφορά τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκε το βιβλίο. Όπως εξηγεί ο συγγραφέας, εδώ και πολλά χρόνια συνήθιζε να συντάσσει προσωπικά πορτρέτα των πηγών του, καταγράφοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και, κυρίως, την εκτίμησή του για το κατά πόσο μπορούσε να τις εμπιστευτεί.
Αρκετοί από αυτούς τους ανθρώπους παρέμειναν συνομιλητές του για είκοσι ή και τριάντα χρόνια. Μέσα από αλλεπάλληλες συναντήσεις και πολύωρες συζητήσεις, ο δημοσιογράφος απέκτησε πρόσβαση σε πληροφορίες, γεγονότα και προσωπικές ιστορίες που του επέτρεψαν να σχηματίσει μια διαφορετική εικόνα για τη λειτουργία της ελληνικής κοινωνίας και της εξουσίας. Έχει ιδιαίτερη σημασία η εξήγηση που δίνει για την απόφασή του να αφήσει εκτός βιβλίου ορισμένες μεγάλες έρευνές του, μεταξύ των οποίων και την υπόθεση του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator. Ο λόγος, όπως αποκαλύπτει, είναι ότι δεν γνωρίζει όλους τους πρωταγωνιστές της συγκεκριμένης ιστορίας. Για τον ίδιο, η προσωπική γνωριμία με τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από μια υπόθεση προσφέρει μια διάσταση που δεν μπορεί πάντα να προκύψει από έγγραφα, καταγραφές και αποδεικτικά στοιχεία.
Το τραγικό, το κωμικό και οι παραλογισμοί της ελληνικής πραγματικότητας
Παρά το βάρος των υποθέσεων που περιγράφονται, η «Πατριδογνωσία» περιλαμβάνει και αρκετές ιστορίες με έντονο χιούμορ, ειρωνεία και σαρκασμό. Ο Τέλλογλου περιγράφει περιστατικά τα οποία την εποχή που συνέβησαν είχαν δραματικά χαρακτηριστικά, αλλά με την απόσταση των χρόνων αποκαλύπτουν και την κωμικοτραγική πλευρά της ελληνικής πραγματικότητας.
Χαρακτηριστική είναι η ιστορία μιας προέδρου δικαστηρίου που λιποθύμησε κατά τη διάρκεια μιας δίκης, προκαλώντας την άμεση κινητοποίηση των κατηγορουμένων, οι οποίοι ήταν όλοι γιατροί και έσπευσαν από το εδώλιο να της προσφέρουν τις πρώτες βοήθειες. «Οι κατηγορούμενοι –όλοι γιατροί– πετάχτηκαν σαν ελατήρια από το εδώλιο», αφηγείται ο συγγραφέας, αποτυπώνοντας μια σκηνή που μοιάζει να έχει ξεπηδήσει από κινηματογραφική κωμωδία. Ωστόσο, υπάρχουν και ιστορίες στις οποίες ο ίδιος αναγνωρίζει ότι το τραγικό στοιχείο υπερτερεί, αφήνοντας ελάχιστο περιθώριο για σαρκασμό. Ανάμεσά τους βρίσκονται αφηγήσεις για την παιδική ηλικία, ανθρώπινες απώλειες και γεγονότα που εξακολουθούν να τον απασχολούν.
«Τα περισσότερα δημοσιεύονται για πρώτη φορά»
Ένα από τα στοιχεία που καθιστούν το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι πως, σύμφωνα με τον συγγραφέα, μεγάλο μέρος του υλικού του παρουσιάζεται για πρώτη φορά. Πρόκειται για ιστορίες που συγκροτήθηκαν μέσα από εκατοντάδες προσωπικά σημειωματάρια, με καθοριστική συμβολή της Ελένης Μπούρα, την οποία ο Τέλλογλου ευχαριστεί ιδιαίτερα στον πρόλογό του.
Ο ίδιος αναγνωρίζει επίσης τη συμβολή δεκάδων δημοσιογράφων με τους οποίους συνεργάστηκε κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, ανάμεσά τους ο Αλέξης Παπαχελάς, ο Παύλος Τσίμας, η Αριστέα Μπουγάτσου και πολλοί ακόμη. Το βιβλίο έχει ήδη προκαλέσει το ενδιαφέρον του Τύπου, με εκτενείς αναφορές και κριτικές σε εφημερίδες και ενημερωτικά μέσα.
Ο σκιτσογράφος και αρθρογράφος Ανδρέας Πετρουλάκης, γράφοντας στην Athens Voice, εστιάζει στην προσήλωση του Τέλλογλου στην πρωτογενή έρευνα και στη συνήθειά του να αναζητά προσωπικά τους ανθρώπους και τις συνθήκες πίσω από κάθε πληροφορία. Αντίστοιχα, ο Θανάσης Λιακόπουλος, στο diastixo.gr, χαρακτηρίζει το βιβλίο πολύτιμο για τη δημοσιογραφική και ιστορική έρευνα, επισημαίνοντας ότι προσφέρει μια ιδιαίτερη ματιά στη μεταπολιτευτική Ελλάδα.
Μια διαδρομή από το «Μαύρο Κουτί» μέχρι τις έρευνες για τη Siemens
Ο Τάσος Τέλλογλου γεννήθηκε το 1961 στην Αθήνα και σπούδασε νομικά. Ξεκίνησε τη δημοσιογραφική του πορεία το 1986 στην εφημερίδα «Η Πρώτη», ενώ το 1987 πραγματοποίησε το πρώτο του τηλεοπτικό ρεπορτάζ στην ΕΡΤ2. Το 1989 εντάχθηκε στο πολιτικό τμήμα του Mega Channel και από το 1990 εργάστηκε στην «Καθημερινή». Για επτά χρόνια υπήρξε ανταποκριτής στη Γερμανία, αρχικά στο Βερολίνο και αργότερα στη Βόννη, καλύπτοντας μια περίοδο ιστορικών εξελίξεων για την Ευρώπη.
Το 1998 δημιούργησε μαζί με τον Αλέξη Παπαχελά και τον Παύλο Τσίμα την ερευνητική εκπομπή «Μαύρο Κουτί» στο Mega, ενώ ακολούθησαν εκατοντάδες δημοσιογραφικές έρευνες και τηλεοπτικά ρεπορτάζ. Το 2010 τιμήθηκε με το βραβείο Μπότση για την έρευνά του σχετικά με τα «μαύρα ταμεία» της Siemens. Από το 2016 συνεργάζεται με τον ερευνητικό ιστότοπο insidestory.gr.
Στην αυριανή παρουσίασή του στη Λάρισα, οι αναγνώστες θα έχουν την ευκαιρία να ακούσουν από τον ίδιο ιστορίες που σημάδεψαν αυτή τη μακρά διαδρομή, αλλά και να τον ρωτήσουν για τις άγνωστες πλευρές των υποθέσεων που ερεύνησε. Άλλωστε, ο Τέλλογλου κλείνει τον πρόλογό του με μια πρόσκληση προς τους αναγνώστες, απολύτως χαρακτηριστική της αντίληψής του για τη δημοσιογραφία και την ιστορική αλήθεια. «Σίγουρα δεν είναι η τελευταία λέξη της αλήθειας. Εκείνοι και εκείνες που θα τα διαβάσουν ας με διορθώσουν».
Η εκδήλωση στη Λάρισα είναι ο πρώτος σταθμός της περιοδείας του συγγραφέα, η οποία συνεχίζεται το Σάββατο 10 Οκτωβρίου στα Τρίκαλα, στο Μουσείο Τσιτσάνη, και την Κυριακή 11 Οκτωβρίου στα Γιάννενα, στο συνεδριακό κέντρο της Περιφέρειας Ηπείρου.
